Het ondernemersvertrouwen is aan het begin van het derde kwartaal duidelijk verbeterd. De indicator stijgt van -14,8 naar -5,3, de grootste verbetering sinds 2021. Toch blijft het vertrouwen voor het negentiende kwartaal op rij negatief en ligt het nog onder het langjarig gemiddelde van -3,8.
Dat blijkt uit de nieuwste COEN-enquête van CBS, KVK, EIB, MKB-Nederland en VNO-NCW.
Onzekerheid beïnvloedt bedrijfsvoering
Ondanks het herstel ervaart 78 procent van de ondernemers meer economische onzekerheid dan een jaar geleden. Geopolitieke ontwikkelingen, zoals oorlogen en handelsspanningen, worden het vaakst genoemd als oorzaak. Ook veranderingen in de markt, beschikbaarheid van personeel en binnenlands beleid spelen een rol.
Bijna driekwart van de ondernemers die meer onzekerheid ervaren, heeft maatregelen genomen. Zo kiest 36 procent voor meer flexibiliteit in personeel, productie of processen. Daarnaast bouwt 23 procent extra financiële buffers op en stelt 22 procent investeringen uit of vermindert deze.
Personeelstekort blijft grootste knelpunt
De arbeidsmarktkrapte blijft de belangrijkste belemmering voor ondernemers. Bijna 33 procent noemt personeelstekorten als voornaamste knelpunt. Tegelijkertijd noemt bijna 19 procent onvoldoende vraag en ervaart bijna 12 procent financiële beperkingen.
Wel zijn er positieve signalen: de orderontvangst en winstgevendheid zijn per saldo verbeterd en ondernemers zijn iets positiever over hun investeringen. Het beeld blijft daarmee voorzichtig: het vertrouwen herstelt, maar onzekerheid en personeelstekorten blijven zwaar wegen op de bedrijfsvoering.
