Ondernemers in Nederland zijn onverminderd negatief over het ondernemingsklimaat. Dat blijkt uit de Nationale Peiling Ondernemingsklimaat van VNO-NCW en MKB-Nederland. Twee derde van de ondernemers (67%) geeft aan dat het klimaat de afgelopen vijf jaar is verslechterd. Meer dan de helft verwacht op korte termijn geen verbetering.
Daarnaast noemt bijna 40% van de ondernemers Nederland niet aantrekkelijk om in te ondernemen. Het onderzoek is gebaseerd op een representatieve steekproef van ongeveer 3.100 bedrijven.
Belangrijkste knelpunten voor bedrijven
De zorgen van ondernemers richten zich vooral op structurele thema’s. Genoemd worden onder meer regeldruk en trage vergunningverlening, stijgende loonkosten en werkgeverslasten, belastingen en premies en de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt.
Ondernemers geven aan dat deze knelpunten de afgelopen jaren zijn toegenomen en verwachten dat de situatie verder verslechtert. Ook bestaat er ontevredenheid over de voorspelbaarheid en stabiliteit van beleid en bestuur.
Gevolgen voor investeringen en bedrijfsvoering
De negatieve beoordeling heeft impact op investeringsbeslissingen. Een groeiende groep ondernemers overweegt investeringen uit te stellen, activiteiten te verplaatsen of zelfs te stoppen. Zo geeft ruim een kwart aan dit jaar niet meer in Nederland te willen investeren en overweegt een deel verplaatsing naar het buitenland.
Tegelijkertijd ziet een meerderheid nog wel toekomst voor het eigen bedrijf in Nederland, wat wijst op een verschil tussen vertrouwen in de eigen onderneming en het bredere economische klimaat.
Aandacht voor verbetering ondernemingsklimaat
De uitkomsten benadrukken het belang van stabiel en voorspelbaar beleid, vermindering van regeldruk en aandacht voor arbeidsmarktkrapte. Deze thema’s staan ook op de agenda van overheid en belangenorganisaties, met als doel het versterken van het vestigings- en investeringsklimaat in Nederland.
