De textielservicebranche heeft een herkenbaar probleem dat steeds urgenter wordt: vakmanschap verdwijnt sneller dan het wordt aangevuld. Medewerkers met jarenlange ervaring stromen uit, terwijl nieuwe collega’s vaak zonder relevante vooropleiding binnenkomen. Tegelijkertijd worden de eisen aan kwaliteit, veiligheid en hygiëne in productieomgevingen alleen maar strenger. Tegen die achtergrond liet Stichting Trainingscentrum Textielverzorging (TCT), namens FTN en Netex, in 2025 een brede Scan Opleidingsbehoefte uitvoeren.
Wat ging hieraan vooraf?
De aanleiding lag bij het SLIM-samenwerkingsverband, een regeling van het ministerie van SZW die sectoren helpt een leercultuur te versterken. Kern daarvan zijn organisatiescans: bedrijven brengen hun scholingsbehoefte in kaart, waarna een opleidings- en ontwikkelplan kan worden opgebouwd met passende leervormen. Hoewel de SLIM-subsidie niet werd toegekend, vond de branche het onderwerp te belangrijk om te laten liggen. Met steun van Raltex is de scan daarom alsnog uitgevoerd.
Zo kwam de scan tot stand
Bert Bakker van Expert Insight werd gevraagd om de opleidingsvraag in de sector systematisch in kaart te brengen. De aanpak was tweesporig. Eerst kregen deelnemende bedrijven een gerichte vragenlijst over doelgroepen, gewenste opleidingen en voorkeuren voor leervormen. Daarna volgden verdiepende interviews, deels op locatie en deels online. Alle input werd geanalyseerd en geclusterd tot gedeelde behoeften, verschillen tussen segmenten en eerste prioriteiten. De deelnemende bedrijven vertegenwoordigden samen circa vijftig productielocaties in zowel industriële wasserijen als textielreiniging en stomerij, waardoor een breed en representatief sectorbeeld ontstond.
Marktvalidatie op 26 november
Belangrijker dan de inventarisatie zelf was het moment waarop de branche het conceptrapport in ontvangst nam en besprak. Op 26 november 2025 kwam een brede groep bedrijven bijeen om de rapportage te toetsen. De uitkomst was unaniem: het rapport geeft de opleidingsbehoefte correct en herkenbaar weer en kan dienen als basis voor vervolgontwikkeling én subsidieverantwoording. Daarmee ligt er niet alleen een analyse, maar ook een gedeeld kompas voor de komende jaren.
Eén sector, verschillende accenten
Tijdens de bijeenkomst werd de diversiteit aan wensen scherp. Sommige bedrijven zoeken verdieping in techniek en proceskennis bij hun productiemedewerkers; andere worstelen vooral met de basis: veilige routines, hygiënisch werken en het overbruggen van taalverschillen op de werkvloer. Juist omdat de personele opbouw sterk overeenkomt, bleek een gezamenlijke start logisch. De groep koos daarom voor een gefaseerde aanpak met focus op productiemedewerkers en instromers: de grootste en meest overlappende doelgroep.
De top-3 prioriteiten voor fase 1
Die prioritering leverde een heldere top drie op. Allereerst een sterke onboarding basis die nieuwe medewerkers snel wegwijs maakt in branche, bedrijf en werkvloerafspraken. Daarop volgt basisveiligheid en hygiëne, met nadruk op gedrag in plaats van alleen regels. De derde pijler is Nederlands op de werkvloer/vaktaal, gericht op dagelijkse communicatie, instructies en veiligheid. Taalvaardigheid werd nadrukkelijk gezien als kwaliteits- én arbovraagstuk, zeker in multiculturele teams.
Duurzame inzetbaarheid
Daarnaast vroeg de groep om duurzame inzetbaarheid expliciet mee te nemen. Het gaat daarbij niet alleen om vitaliteit en fysieke belasting, maar ook om slimmer organiseren van inzetbaarheid via taakroulatie en bredere scholing. Leidinggevenden spelen hierin een sleutelrol en worden daarom onderdeel van de leerketen.
Leren dat past bij de werkvloer
Op de vraag hoe scholing er dan uit moet zien, was de toon praktisch. Klassikale trainingen alleen blijken niet altijd effectief. De voorkeur gaat uit naar een modulaire, blended leerarchitectuur: laagdrempelige digitale instap, gekoppeld aan praktijkopdrachten en gerichte verdiepingsmomenten, waar passend in-company. Zo vindt leren direct op de werkvloer plaats en wordt het onderdeel van het dagelijks werk.
Van rapport naar resultaat
Met de scan en de brede validatie is de basis gelegd; nu moet er gebouwd worden. In 2026 werkt TCT samen met branchevertegenwoordigers de drie prioritaire modules uit, test ze in pilots en maakt ze gereed voor sectorbrede uitrol. Daarmee zet de branche een concrete stap naar een toekomstbestendig opleidingshuis: een gezamenlijk fundament voor instroom, veiligheid, taal en behoud van vakmanschap — gedragen door de markt en klaar om verder te groeien. ■
